Kan Nedir? Kanın Pıhtılaşması Nasıl Gerçekleşir?

Kan, damarlarımızda durmaksızın dolaşan ve hücresel ihtiyaçlarımızı karşılayan sıvıdır. Bu sıvı akciğerlerden aldığı oksijeni hücrelere taşırken, hücrelerde yapısına katılan karbondioksiti de akciğerlere getirir. Aynı zamanda iç salgı bezlerinden salgılanan hormonları gerekli dokulara ileterek, vücut dengemizin korunmasını sağlar. Bu gibi önemli nedenlerle kan, vücudumuzun vazgeçilmez bir elemanıdır. Azaldığında vücut yaşamının tehlikeye girdiği bu sıvıyı korumak için de kendi içerisinde bulunan maddeler ile kan pıhtılaşması denilen olay gerçekleşir.

Kan Pıhtılaşması Nedir?

Vücudumuzun çeşitli bölümlerinde yaralanma gibi nedenlerle kanamalar meydana gelir. Bu kanamalar sonucu kan kaybı yaşarız. Kan kaybının miktarı arttığında da sağlığımız tehlikeye girebilir. Bu nedenle kanamayı durdurmak için pıhtılaşma olayı gerçekleştirilir. Kanamayı durduran ve damarlardaki yırtıkları kapatan bu olay, bir dizi karmaşık olayın sonucunda oluşur.

kanın pıhtılaşması nasıl gerçekleşir

Kan Pıhtılaşması Nasıl Gerçekleşir?

Kan herhangi bir kanama sonucu oksijenle temas ettiğinde pıhtılaşır. Damarlarda ve dokularda pıhtılaşmayı etkileyen 50’nin üzerinde madde vardır. Bu maddelerden pıhtılaşma sağlayıcılara prokoagulan madde; pıhtılaşma engelleyicilere de antikoagulan  madde denir. Dolaşım sisteminde antikoagulan maddeler daha fazla olduğu için durduk yere pıhtılaşma görülmez.

Pıhtılaşmayı Etkileyen Maddeler ve Özellikleri

Trombosit:  Damarlarda ortaya çıkan yırtık ve zedelenmeleri tamir etmekle görevli maddelerdir. Günlük hayatta, sağlıklı insanların bile damarlarında ufak çaplı kanamalar görülür. Bu kanamalar, trombositler tarafından hızlıca tamir edildiği için göze çarpmaz.

Dolaşım sisteminde serbestçe dolaşan trombositlerin etrafı glikoprotein tabakasıyla kaplıdır. Bu tabaka trombositlere kayganlık kazandırarak damarlarda tıkanıklık oluşmasını engellerken, herhangi bir zedelenmede maddenin hasarlı bölgeye yapışmasını sağlar. Trombositler yapıştıkları yüzeyde tromboksan A2 maddesi salgılayarak çevrede bulunan diğer trombositlerin de hasarlı bölgeye gelmelerini sağlarlar. Bu olaylar sonucunda hasarlı dokular tamir edilmiş, kan akımı durdurulmuş olur.

Protrombin: Kan plazmasında bulunan ve kanın pıhtılaşmasını etkileyen bir maddedir. Bu madde karaciğerde üretilir. Protrombin oluşumunda K vitamininin önemli bir rolü vardır. Bu nedenle K vitaminin eksikliği kanamalara neden olur. Kalsiyumun ve akselerin etkisiyle trombine dönüşür.

Trombin: Protrombinin değişime uğraması sonucu oluşur. Enzim göreviyle fibrinojeni fibrine dönüştürerek kanın pıhtılaşmasını sağlayan maddedir.

Fibrinojen: Suda eriyen bir kan proteinidir. Fibrin maddesinin öncü maddesi olarak bulunur. Pıhtılaşma olayında çeşitli etkilerle fibrine dönüşür ve pıhtı oluşur.

Fibrin: Pıhtıyı oluşturan lifli maddedir. Trombinin fibrinojen üzerine yaptığı etkiyle oluşur. Protein yapılıdır ve sıvı maddelerde çözünmez.

Bir önceki yazımız olan Kemik Doku Nedir? başlıklı makalemizde kemik dokunun yapısı, kemik iliği ve kısa kemik hakkında bilgiler verilmektedir.

, ,

No comments yet.

Bir Cevap Yazın